Rehber• 10 dk okuma

Sınavı Kazanıp Tercihte Kaybedenlerden Olmamak İçin 5 Altın Kural

1 yıl boyunca dirsek çürütüp elde ettiğin o sıralama, sadece 24 satırlık bir listeye yanlış yerleştirildiği için çöpe gidebilir. Ölü tercih nedir? Liste nasıl kurulur? Anlatıyorum.

Mert Çalışkan

Eğitim Koordinatörü & Veri Analisti

YKS hazırlık sürecinde öğrencilerin deneme verilerini analiz ederek kişiselleştirilmiş stratejiler geliştirir. ÖSYM veritabanları, yerleştirme istatistikleri ve sınav analizleri konusunda 5+ yıl deneyime sahiptir.

Ağustos ayı gelir, sonuçlar açıklanır. Öğrenci gelir yanıma, sıralaması 40.000'dir. Kendine bir liste yapmıştır, bakarım listeye. 1. sırada 10.000 ile kapatan yer, 2. sırada 45.000 ile kapatan yer, 3. sırada 35.000 ile kapatan yer yazılıdır.

"Oğlum/Kızım" derim, "senin 3. tercihin ölmüş, o satırı boşa harcamışsın." Neden mi? Çünkü ÖSYM'nin robotu duygusal değildir. Sırayla bakar. Gel mantığını çözelim de bu tuzağa düşme.

Kural 1: Puanla Değil, Sıralamayla Tercih Yapılır

En yaygın ve en ölümcül hata budur. Sınav sonucunda puanın 400 gelmiştir. Geçen senenin kılavuzuna bakarsın, istediğin bölüm geçen yıl 400 puanla kapatmıştır. "Tamam, kesin giriyorum" dersin. HAYIR.

Sınavın zorluk derecesi her yıl değiştiği için puanlar devasa şekilde oynar. Ama sıralamalar çok az oynar. Kontenjanlar sabit kaldığı sürece, geçen yıl 30.000 ile alan yer bu yıl da 30.000 civarı bir yerle kapatacaktır (bölüm trendleri hariç). O yüzden kılavuza bakarken "Taban Puan" sütununa değil, her zaman "Başarı Sırası" sütununa bakacaksın.

Kural 2: "Ölü Tercih" Nedir, Nasıl Yapılmaz?

ÖSYM sistemi senin tercih listene yukarıdan aşağıya (1'den 24'e doğru) bakar. Eğer sen 1. sıraya 50.000 ile alan bir yeri, 2. sıraya 30.000 ile alan bir yeri yazarsan, 2. sıradaki tercihin ölü tercih olur.

Neden Ölüyor?

Sistem 1. tercihine baktığında eğer puanın yetiyorsa seni hemen oraya yerleştirir ve alttaki tercihlere hiç bakmaz bile. Puanın yetmiyorsa 2. sıraya geçer. E 1. sıradaki 50.000'lik yere puanın yetmediyse, 2. sıradaki 30.000'lik yere zaten yetmez. Yani 2. satırı boşuna listeye yazmış oldun.

Bu yüzden liste her zaman daralan sıralamaya göre (yüksekten düşüğe doğru) yapılmalıdır.

Kural 3: Yüzde 30-30-40 Listesi (Güvenli Liste Taktikleri)

Elinde 24 tane tercih hakkı var. Bu hakları üç bölgeye ayırmalısın. Diyelim ki sıralaman 50.000. Listen şöyle olmalı:

  • 1. Bölge (Hayal Bölgesi) - İlk 5-6 TercihKendi sıralamanın %30-%40 üstünden başla. 50.000 isen, listeye 30.000'lerden, 35.000'lerden yerler yaz. Olmaz deme, bazen bölümlerin kontenjanı artar, bazen o yıl o bölüm popülerliğini kaybeder. Şansını dene.
  • 2. Bölge (Gerçekçi Bölge) - Ortadaki 10-12 TercihSenin asıl yerleşeceğin yer burası. 50.000 isen, 45.000 ile 60.000 arasındaki bölümleri buraya yaz. Burayı çok sıkı tut, en çok istediğin şehirleri başa al.
  • 3. Bölge (Sigorta Bölgesi) - Son 5-6 Tercih"Açıkta kalırsam ailem beni keser" bölgesidir. Sıralamanın %30-%40 altına in. 50.000 isen, 65.000'den başlayıp 80.000'lere kadar düş. Burası senin güvenlik ağın.

Kural 4: İstemediğin Yeri Asla Yazma!

Öğrenci listeyi doldurmak için 24. sıraya öylesine, hiç gitmek istemediği bir doğu ilini veya hiç sevmediği bir bölümü yazar. Ağustos sonunda sonuçlar açıklanır, ekranda o bölüm yazar.

"Hocam ben oraya gitmem, seneye tekrar hazırlanacağım" der. İşte o an öğrencinin bittiği andır. Neden? Çünkü bir yere yerleştiğin an, ertesi yıl OBP'n (Okul Başarı Puanın) YARIYA DÜŞER. (Bakınız: Kırık OBP Cezası). Yani seneye sınava 25-30 puan eksiyle, yani 10 binlerce kişi geriden başlarsın. Gideceksen yaz, gitmeyeceksen bırak o satır boş kalsın.

Kural 5: YÖK Atlas Senin En İyi Dostun

Sağdan soldan "şu bölüm iyiymiş" diye duyduklarınla tercih yapma. İnternete gir, "YÖK Atlas Lisans Tercih Sihirbazı" yaz. Bu, devletin kendi resmi aracıdır.

Yazacağın üniversitenin hocalarına bak, geçen yıl o bölüme girenlerin netlerine bak. En önemlisi o bölüme 1. sıradan giren kişi kaç bininci, son sıradan giren kişi kaç bininci ona bak. YÖK Atlas kullanmadan tercih yapan öğrenci, gözü kapalı yolda yürüyordur.

Tercih Yapmadan Önce...

Tercih dönemi gelmeden önce, deneme netlerine göre hangi sıralama bandında olduğunu tespit et. Hayallerini rakamlara dök.

Sıralamanı Hesapla →