OBP (Diploma Notu) Nedir, Nasıl Hesaplanır? Kırık OBP Kabusu
Sınavda 20 bininci olursun, bir bakarsın OBP seni 35 bine fırlatmış. Lisenin 4 yıllık mirası YKS puanını nasıl şekillendirir?
ÖSYM yerleştirme verilerini, standart sapma tablolarını ve yığılma dağılımlarını inceleyerek hesaplama araçlarımızın doğruluğunu kontrol ediyorum. 2025 ve 2026 YKS sonuçlarını referans alarak blog içeriklerini ve katsayı tablolarını düzenli olarak güncelliyorum.
YKS sonuç ekranı açıldığında iki farklı sıralama görürsün: Biri Ham Puan Sıralaması, diğeri ise Yerleştirme Sıralaması. Tercih yaparken geçerli olan tek şey yerleştirme puanındır ve bu puanın üstüne lise diploma notun (OBP) balyoz gibi iner.
Kimini 5 bin kişi öne iter, kimini 25 bin kişi arkaya savurur. Göz göre göre bu puanı kaybetmemek için sistemin nasıl çalıştığını bilmek zorundasın.
İnteraktif OBP & Sıralama Simülatörü
Diploma notunuzu girin, yerleştirme puanınıza ve sıralamanıza etkisini anında görün.
OBP'niz tam katsayıyla (0,12) hesaplanıyor. Sınavdan alacağınız ham puana net 49.50 puan ilave edilecek.
En Pratik Formül: Diploma Notunu 0,6 ile Çarp
ÖSYM kılavuzundaki karmaşık formüllere takılma. 9, 10, 11 ve 12. sınıfın genel ortalaması olan diploma notunu al, doğrudan 0,6 ile çarp. Sınav ham puanına eklenecek olan puan tam olarak budur.
Hızlı Sağlama
- Diploma notun 100 ise: 100 × 0,6 = +60 Puan (Maksimum destek)
- Diploma notun 90 ise: 90 × 0,6 = +54 Puan
- Diploma notun 75 ise: 75 × 0,6 = +45 Puan
- Diploma notun 60 ise: 60 × 0,6 = +36 Puan
Gördüğün gibi 95 diploma notu olan biriyle 70 olan biri arasında sınava girmeden önce tam 15 puan fark vardır. 15 puan ise YKS'de ortalama 4-5 tane AYT neti demektir!
Diploma Notuna Göre Masadaki Puanlar
| Diploma Notu | Normal Ek Puan (×0,6) | Kırık OBP Ek Puanı (×0,3) | Sahadaki Yansıması |
|---|---|---|---|
| 70 | 42,0 | 21,0 | Geriye atma riski yüksek. |
| 80 | 48,0 | 24,0 | Sıralamayı dengede tutar. |
| 90 | 54,0 | 27,0 | Ciddi sıçrama yaptırır. |
| 100 | 60,0 | 30,0 | İlk 1.000 için can suyu. |
Kırık OBP Tuzağı: Kayıt Yaptırmasan Bile Yanarsın!
İşte her yıl ağlatan en büyük hata: Tercih döneminde sırf “açıkta kalmayayım” diye gitmeyeceğin bir 2 yıllık veya 4 yıllık bölümü listene yazarsın. Sonra kazandığını görünce “Ben buraya gitmem, seneye tekrar hazırlanırım, zaten kayıt da yaptırmadım” dersin.
Geçmiş olsun. ÖSYM için kayıt yaptırıp yaptırmaman zerre kadar önemli değildir. Sistemde adının karşısında bir üniversite kazandı ibaresi çıktığı an, bir sonraki sene OBP katsayın 0,12'den 0,06'ya (yani yarı yarıya) iner.
54 puan alacakken eline sadece 27 puan geçer. Kaybettiğin o 27 puan seni ilk 50 binden 120 bine fırlatır. Bu ceza sadece takip eden ilk yıl için geçerlidir; 2 yıl sonra sınava girersen puanın normale döner.
Okul Birinciliği Kontenjanı Efsanesi
Okul birincisiysen devlet üniversitelerinde senin için ayrılmış özel kontenjanlar vardır. Normalde 40 binle kapatan bir mühendisliğe 60 binle girebilirsin. Ama dikkat: Bu hak sadece mezun olduğun yıl geçerlidir. Bir sene mezuna kaldığın anda okul birinciliği kontenjanı tamamen buharlaşır, sıradan bir aday olarak yarışırsın.
OBP ile Yerleştirme Puanını Hesapla
Diploma notunu ve tahmini netlerini girerek OBP'nin seni kaç bin kişi öne çekeceğini veya geriye atacağını hemen gör.
Yerleştirme Puanı Hesaplayıcıyı Aç →OBP Puan Katkısı ve Sıralama Etki Tablosu
Adayların en çok merak ettiği konulardan biri de farklı diploma notlarının YKS yerleştirme puanına net olarak kaç puan eklediğidir. Aşağıdaki tabloda diploma notunun hem normal (0,12) hem de kırık OBP (0,06) durumundaki getirileri karşılaştırılmıştır:
| Lise Diploma Notu | OBP Değeri (× 5) | Normal Katkı (0,12) | Kırık OBP Katkısı (0,06) | Kayıp Puan Farkı |
|---|---|---|---|---|
| 100 (Tam Puan) | 500 | +60,0 Puan | +30,0 Puan | -30,0 Puan |
| 90 | 450 | +54,0 Puan | +27,0 Puan | -27,0 Puan |
| 80 | 400 | +48,0 Puan | +24,0 Puan | -24,0 Puan |
| 70 | 350 | +42,0 Puan | +21,0 Puan | -21,0 Puan |
| 60 | 300 | +36,0 Puan | +18,0 Puan | -18,0 Puan |
Yığılmanın tam göbeğinde 10 puanlık bir diploma farkının seni nasıl bir anda 25 bin kişi geriye fırlatabileceğini YKS Yığılma Analizi sayfasında somut sayılarla anlattık. Tek bir netin bile hayat kurtardığı o eşiği anlamak için de YKS'de 1 Net Kaç Kişi Atar? yazımıza kesinlikle bir göz at derim.
Bu rehber işine yaradı mı?
Geri bildirimin içeriklerimizi geliştirmemize yardımcı oluyor.