Temel Bilgi• 10 dk okuma

TYT, SAY, EA, SÖZ: Hangi Sınav Hangi Kapıyı Açıyor?

Psikoloji okumak istiyorsan Fen çözmene gerek var mı? Bilgisayar Mühendisliği için Edebiyat netinin bir önemi var mı? Gel şu karmaşık puan türü işini temelli çözelim.

Mert Çalışkan

Eğitim Koordinatörü & Veri Analisti

YKS hazırlık sürecinde öğrencilerin deneme verilerini analiz ederek kişiselleştirilmiş stratejiler geliştirir. ÖSYM veritabanları, yerleştirme istatistikleri ve sınav analizleri konusunda 5+ yıl deneyime sahiptir.

Ağustos ayında tercih haftası geldiğinde, eline o kalın ÖSYM tercih kılavuzunu aldığında bölümlerin yanında "SAY", "EA", "TYT" gibi kısaltmalar göreceksin. Sınava hazırlanırken hangi hedefe doğru koştuğunu bilmezsen, sınavda boşuna vakit kaybedersin.

Geçen sene bir öğrencim vardı, çocuk Hukuk istiyordu (Yani EA Puanı lazım). Denemelerde AYT Matematikte takılınca "bari puanım artsın" deyip Fizik-Kimya çözmeye başlamış. Sınav sonucunda çok yüksek bir SAY (Sayısal) puanı geldi ama EA puanı düşük kaldığı için Hukuk fakültesine giremedi. O fizik netlerinin hukuka zerre kadar faydası olmadı.

Bu hataya düşmemek için hangi puan türünün hangi bölüme götürdüğünü çok iyi bilmen lazım.

1. TYT Puanı (Ön Lisans ve Temel Puan)

TYT puanı, cumartesi günü girdiğin ilk sınavın puanıdır. Sadece TYT netlerinle hesaplanır.

  • Sınav: Sadece Cumartesi günkü 120 soruluk TYT testi.
  • Kullanım Yeri: 2 yıllık meslek yüksekokulu bölümleri (Ön Lisans), Polis Meslek Yüksekokulları (PMYO), Özel Yetenek sınavıyla alan bölümlerin ön elemesi (Besyo, Konservatuvar).
  • Popüler Bölümler: Bilgisayar Programcılığı, İlk ve Acil Yardım (Paramedik), Aşçılık, Adalet, Anestezi.

Dikkat: TYT puanıyla 4 yıllık (Lisans) hiçbir bölüme GİREMEZSİN. 4 yıllık istiyorsan pazar günü AYT'ye girmek zorundasın. (Pazar günkü AYT puanının içine, cumartesi günkü TYT başarın %40 oranında katılır.)

2. SAY Puan Türü (Sayısal)

Türkiye'nin en çok tercih edilen ve rekabetin en acımasız olduğu puan türüdür. Sayısalcıların pazar günü Edebiyat veya Tarih çözmesine gerek yoktur.

  • Çözülmesi Gereken Testler: AYT Matematik (40 soru) ve AYT Fen Bilimleri (40 soru).
  • Popüler Bölümler: Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Tüm Mühendislikler (Bilgisayar, Yazılım, Endüstri, Makine vs.), Mimarlık, Hemşirelik, Veterinerlik, Matematik.

3. EA Puan Türü (Eşit Ağırlık)

"Matematiğim var ama fizikle kimyayla uğraşamam, ezberim de fena değil" diyenlerin limanıdır. Stratejik çalışanlar için en çabuk yükselinecek puan türüdür.

  • Çözülmesi Gereken Testler: AYT Matematik (40 soru) ve AYT Türk Dili Edebiyatı - Sosyal Bilimler 1 (40 soru).
  • Popüler Bölümler: Hukuk, Psikoloji, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (PDR), İşletme, İktisat, Sınıf Öğretmenliği, Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS).

* Yönetim Bilişim Sistemleri son yılların en parlayan EA bölümüdür, puanları hızla yükselmektedir.

4. SÖZ Puan Türü (Sözel)

Matematikten tamamen kaçış bölgesidir. (TYT'de yapacağınız birkaç matematik neti sizi Sözel sıralamasında binlerce kişi öne atar, o ayrı).

  • Çözülmesi Gereken Testler: AYT Türk Dili Edebiyatı - Sosyal Bilimler 1 (40 soru) ve AYT Sosyal Bilimler 2 (40 soru).
  • Popüler Bölümler: Özel Eğitim Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği, Tarih, Coğrafya, İlahiyat, Radyo Televizyon ve Sinema, Gastronomi, Halkla İlişkiler.

5. DİL Puan Türü (Yabancı Dil)

Pazar günü öğleden sonra yapılan ayrı bir sınavdır (YDT).

  • Çözülmesi Gereken Testler: Yabancı Dil Testi (80 Soru - İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça veya Rusça).
  • Popüler Bölümler: İngilizce Öğretmenliği, Mütercim Tercümanlık, Turizm Rehberliği, İngiliz Dili ve Edebiyatı.

Joker Taktik: Sınavda Alan Değiştirme

Diyelim ki Eşit Ağırlık öğrencisisin ve sınavda süreni çok iyi kullandın, Edebiyat ve Matematik testlerini 130 dakikada bitirdin. Geriye 50 dakikan var. Gidip AYT Fen çözebilirsin! Sistem senin Matematik ve Fen netlerini birleştirir, sana bir de SAY (Sayısal) Puanı çıkarır. Veya Sosyal-2 testini çözersin, sana bir de SÖZ (Sözel) Puanı çıkarır. Hangi puanla nereyi kazanabiliyorsan orayı tercih edersin. Sınavda şansını denemekten korkma.

Tüm Puan Türlerini Aynı Anda Hesapla

Aracımıza TYT ve AYT netlerini girdiğinde, arka planda karmaşık katsayı hesaplamalarını yapar ve SAY, EA, SÖZ puanlarını anında gösterir.

Hemen Puanını Hesapla →